1) Sposoby definiowania organu administracji publicznej
Skrót
• Dwa ujęcia: ustrojowe (doktrynalne) i funkcjonalne (k.p.a.).
• Ustrojowe: organ = wyodrębniona jednostka tworzona na podstawie prawa,
działająca w imieniu państwa/samorządu, z kompetencją i właściwością.
• Funkcjonalne: „organ” w rozumieniu k.p.a. obejmuje także podmioty wykonujące
zlecone funkcje administracyjne.
• Rozróżnienie: organ ≠ urząd (urząd nie ma własnych kompetencji; jest aparatem
pomocniczym).
• Klasyfikacje: wg przynależności (państwowe, rządowe, samorządowe), szczebla
(centralne/terenowe), struktury (monokratyczne/kolegialne), funkcji
(decydujące/pomocnicze), sposobu powołania.
Pełna odpowiedź
Organ administracji publicznej można definiować ustrojowo jako osobę lub grupę osób
stanowiących wyodrębnioną jednostkę organizacyjną, utworzoną na podstawie
przepisów prawa, powołaną do realizacji norm prawa administracyjnego i działającą w
imieniu oraz na rachunek państwa lub samorządu, w ramach przyznanych kompetencji i
właściwości (podręcznik, rozdz. I–III). W funkcjonalnym ujęciu k.p.a. pojęcie organu
obejmuje ministrów, centralne organy, wojewodów, organy jednostek samorządu oraz
podmioty wykonujące zlecone funkcje administracyjne – decyduje zdolność do
autorytatywnej konkretyzacji norm prawa materialnego (podręcznik, s. 14–17).
Równocześnie należy odróżnić organ od urzędu: urząd to zespół środków
rzeczowo-osobowych służących organowi; nie ma własnych kompetencji (podręcznik,
s. 15). W notatkach (05.10.2025) wskazano praktyczne klasyfikacje: wg przynależności
(państwowe, rządowe, samorządowe), szczebla (centralne/terenowe), struktury
(monokratyczne/kolegialne), funkcji (decydujące/pomocnicze), sposobu powołania (z
mocy prawa / wybór bezpośredni lub pośredni). Podkreśla się, że władztwo organu
wynika z prawa; organ działa tylko tak i wtedy, jak prawo pozwala, a naruszenie może
rodzić odpowiedzialność (notatki 05.10.2025). Ta dwoistość definicji (ustrojowa vs
funkcjonalna) tłumaczy, dlaczego w procedurze administracyjnej „organem” może być
również podmiot wykonujący zadania zlecone.
